Studeanttain geain leat earenomaš dárbbut dahje doaibmahehttejumit, lea vuoigatvuohta oažžut oahppodili ja eksámena heivehuvvot dainna lágiin ahte sihkárastto ahte sis lea ovttadássásaš oahppovejolašvuođat. 

Doaimmashehttejumit sáhttet leat sihke fysalaččat, psyhkalaččat dahje kognitiiva, omd:

• Oaidninváttut, guluheapmi dahje lihkadanhástalusat
• Lohkan- dahje čállinváttut, dyskalkuli,
• Iešguđetge kronalaš dávddat
• Psykalaš váttisvuođat
• Kognitiiva doaibmahehttejupmi
• Sosiála váttisvuođat

Dáppe logat eanet individuála heivehemiid birra: Individuála heiveheapmi oahpahussii ja eksámenii | Sámi allaskuvla

Jus dus ii leat vejolašvuohta čuovvut oahpahusa dahje váldit eksámena ovtta áigodagas, dahje jus háliidat váldit bottu oahpus, de sáhtát ohcat permišuvnna. 

• Dus sáhttá leat vuoigatvuohta oažžut permišuvnna oahpus jus don man nu sivas hehttejuvvot oassálastimis ohppui, ovdamearkka dihti máná oažžuma, buozanvuođa, militeara bálvalusa dahje luohttámušdoaimma geažil studeantapolitihkalaš dahje álbmotválljejuvvon orgánain.

• Permišuvnna sáhtát ohcat olles lohkanbadjái dahje olles oahppojahkái.

• Jus dus lea luohttámušdoaibma álbmotválljejuvvon orgánas, sáhttá dus leat vuoigatvuohta oažžut permišuvnna dihto vahkuide dahje beivviide.

Dáppe logat eanet permišuvnna birra: Permišuvdna oahpus | Sámi allaskuvla

Olu studeanttat šaddet áhpeheapmin dahje ožžot máná studerenáiggi. 

• Studeanttain geain áhpehisvuođa dahje mánnáoažžuma dihte lea váttisvuohta čađahit oahpahusa ja eksámena dábálaš vuogi mielde, sáhttá leat vuoigatvuohta oažžut individuála heivehemiid Universitehta- ja allaskuvlalága § 10-6 mielde.
• Áhpehis studeanttain lea vuoigatvuohta oažžut maŋiduvvon eksámena jus eksámendáhton lea gaskkal golbma vahku ovdal riegádahttináiggi ja guhtta vahku maŋŋel riegádahttima. Nuppi váhnemis lea vuoigatvuohta oažžut eksámena maŋiduvvot jus eksámenáigi lea gaskkal riegádahttima ja guokte vahku maŋŋel riegádahttima.
• Studeanttas lea nai vuoigatvuohta oažžut riegádahttinpermišuvnna máná oažžuma ja dikšuma geažil.
• Jus oaččut loana ja stipeandda Norgga loatnakássas, de lea vejolaš oažžut váhnenstipeandda.

 Dáppe gávnnat eanet dieđuid mat dán birra: Vuordime máná? | Sámi allaskuvla

• Jus don leat ovdal čađahan oahpu maid doaivvut heivet oassin ohppui maid áiggut čađahit Sámi allaskuvllas, de lea dus vejolašvuohta ohcat ovdal čađahuvvon oahpuid sisaheivehuvvot ohppui maid áiggut čađahit Sámi allaskuvllas.
• Jus leat ovdal čađahan oahpuid mat sulastahttet geatnegáhtton osiid oahpus maid čađahat Sámi allaskuvllas, de lea vejolaš ohcat beassat eret dáin osiin oahpus.
• Lea maid vejolaš ohcat ovdal čađahuvvon oahpuid sisaheivehuvvot doarjjafágan / váljjenmuni oahppun du oahppoprográmmas.

Sisaheivehemiid birra sáhtát lohkat eambbo dáppe: Sisaheiveheapmi ja oahpuid dohkkeheapmi | Sámi allaskuvla

Leat go eahpesihkar galggat go heaitit?

Váldde áinnas oktavuođa oahppohálddahusain digaštallat vejolašvuođaid. Soaittát omd. sáhttit ohccát permišuvnna jus háliidat maŋŋelaš joatkit studeantan.

Leat mearridan heaitit studeantan:

• Geassát iežat eksámenis StudentWeba bokte
• Dieđit áinnas iežat prográmmajođiheaddjái ja/dahje oahppokoordináhtorii ahte heaittát
• Bivdit ahte vástidivččet muhtin jearaldagaid dan birra ahte manin heaittát: Gažaldagat oahpu heaitima birra

Refušuvdna:

• Studeanttat geat heitet, sáhttet gáibidit lohkanbadjedivada ruovttoluotta máksojuvvot.
• Áigemearri gáibidit refušuvnna lea 30.09 čakčalohkanbajis ja 28.02 giđđalohkanbajis.
• Čále e-boasta oahppohalddahus@samas.no čujuhussii dán birra.

Vai dus galgá leat vuoigatvuohta oahpahussii, bagadallamii, eksámenii (ii guoska privatisttaide ja jus válddát maŋiduvvon eksámena) ja sisabeassamii Sámi allaskuvlla dihtorvuogádagaide ja liseanssaide, de ferte dus leat oahppovuoigatvuohta. 

Oahppovuoigatvuođa oažžu go leat váldon sisa ohppui, lea máksán lohkanbadjedivvaga ja registreren iežas studeantan áigemeriid siskobeale. Jus ii deavdde dáid eavttuid, de gessojuvvo oahppovuoigatvuohta automáhtalaččat.

Man guhká bisá oahppovuoigatvuohta?

• Studeanta doalaha oahppovuoigatvuođa 50 % áiggi maŋŋel normerejuvvon oahppoáiggi, dahje unnimusat jagi. Dat mearkkaša ahte jus don leat váldon sisa 3-jagáš oahppoprográmmii de du oahppovuoigatvuohta bistá 4,5 jagi. Jus leat váldon sisa 2-jagáš oahppoprográmmii, de oahppovuoigatvuohta bistá 3 jagi, ja 5-jagáš oahppoprográmmas bistá oahppovuoigatvuohta 7,5 jagi.
• Studeanta sáhttá ohcat ráddjejuvvon oahppoprogrešuvnna, ja nu doalahit oahppovuoigatvuođa guhkibut.
• Oahppovuoigatvuohta nohká automáhtalaččat go oahppu lea čađahuvvon dahje studeanta addá dieđu ahte geassáda dahje heaitá oahpus. 

Goas sáhttá massit oahppovuoigatvuođa?

Studeanta sáhttá massit oahppovuoigatvuođa jus

• Lea rasttildan normerejuvvon áiggi mearriduvvon rájiid.
• Lea geavahan iežas vejolašvuođaid čađahit eksámena dahje hárjehallanáigodaga.
• Studeantas ii leat permišuvdna ii ge leat váldán ja ceavzán eksámena maŋemus oahppojagis. 

Allaskuvla  sádde ovdalgihtiidieđu studentii ovdal dahká mearrádusa oahppovuoigatvuođa massima birra, ja mearrádusas lea váidinvejolašvuohta.

Maid dagan jus lean massán oahppovuoigatvuođa?

• Don sáhtát ohcat ođđasit beassat ohppui dalle go oahppu nuppes almmuhuvvo sisaváldima bokte.
• Jus háliidat gárvet oahppoprográmma mas lea massán oahppovuoigatvuođa, sáhtát nai sáddet ohcama váldot fas sisa prográmmastudeantan oahppohalddahus@samas.no čujuhussii.
• Jus váldot fas sisas oahppoprográmmii, de fertet čuovvut gustovaš oahppoplánaid.

Loga eanet oahppovuoigatvuođa mearrádusaid birra Sámi allaskuvlla eksámena- ja loahpalaš árvvoštallama láhkaásahusa § 4:s.

Muhtin oahpuin galgá dahkkot dohkálašvuođaárvvoštallan das ahte leat go studeanttas fágalaš ja persuvnnalaš eavttut mat dárbbahuvvojit studeret ja doaibmat ámmáhis masa leat váldime oahpu. 

• Dohkálašvuođaárvvoštallan lea vuođđuduvvon Universitehta- ja allaskuvlalága § 12-3 ja Universitehta- ja allaskuvlalága láhkaásahusa kap. 7:s.
• Árvvoštallan galgá mearridit ahte sáhttá go studeanta dagahit vejolaš vára heakka ovdii, fysalaš ja psyhkalaš dearvvašvuođa ovdii, rivttiid ja sihkarvuođa ovdii mii guoská pasieanttaide, geavaheddjiide, mánáidgárdemánáide, ohppiide, klieanttaide dahje earáide geaiguin studeanta boahtá leat oktavuođas hárjehallamis dahje boahttevaš virgedoaimmas.
• Dohkálašvuohta galgá árvvoštallojuvvot olles oahpu áiggi, ja sihke hárjehallan ja eará oahpahusdilálašvuođat leat dehálaš arenat dása.
• Sihke fágaoahpaheddjiin, hárjehallanoahpaheddjin ja earáin geain lea dahkámuš studeanttaiguin, lea ovttasvástádus čuovvut mielde studeanttaid dohkálašvuođas.

Oahput Sámi allaskuvllas main čađahuvvo dohkálašvuođaárvvoštallan: 

• Sámi vuođđoskuvlaoahpaheaddjeoahppu 1.-7. ja 5.-10. ceahkki
• Sámi mánáidgárdeoahpaheaddjeoahppu
• Praktihkkalaš pedagogalaš oahppu
• Dulkaoahppu

Dáppe leat eanet dieđut dohkálašvuođa árvvoštallama birra: Dohkálašvuođaárvvoštallan | Sámi allaskuvla

Dáppe gávnnat dieđuid mat leat relevánttat masterstudeanttaide: Masterstudeanttaide | Sámi allaskuvla

Ee. dieđuid ja skoviid ja málliid mat gullet dáidda áššiide:

• Málle ja čállinrávvagiid birra
• Bagadalli nammadeapmi ja bagadallanšiehtadusa vuolláičállin
• Persovdnadieđuid gieđahallan
• Sisabuktináigemearit

Go don leat studeanta sámi oahpaheaddjeoahpuin, de hárjehallan lea dehálaš oassi du oahpus. Hárjehallamiin don leat oahpahallame oahpaheaddjeámmáha dego livččet duohta bargodilis mánáidgárddis, vuođđoskuvllas dahje joatkkaskuvllas.

• Iskka hárjehallanoahpahusa rámmaid mat gusket du ohppui. Dieđuid gávnnat maiddái du prográmmaplánas ja fágaplánain.

Dáppe gávnnat eanet dieđuid: Dán fertejit buohkat diehtit hárjehallama birra

Háliidivččet go váldit oahpu Sámis, muhto niegadat studeret olgoriikkas? Dus lea vejolašvuohta ollašuhttit goappaš sávaldagaid. Sámi allaskuvlla studeanttain leat buorit vejolašvuođat váldit oanehisáiggi dahje guhkitáigge lonohallama olgoriikkas.

Lonohallamis sáhtát viiddidit iežat fierpmádaga, oahpásmuvvat ođđa riikkaide, kultuvrraide ja gielaide. Don oaččut ođđa perspektiivvaid, beassat čiekŋudit fáttáide ja surggiide mat eai soaitte gávdnot Norggas. Dasa lassin lea lonohallan maid buorre vejolašvuohta dutnje oaidnit máilmmi ja oahppat eará allaskuvllain ja universitehtain. Lonohallama bokte čájehat ahte leat iešheanalaš, roahkkat ja dus lea rabasvuohta vásihit juoidá ođđasa, mii lea ávkkálaš du CVai.

Sámi allaskuvla lea Erasmus+, Barents+ ja North 2 North prográmmas mielde. Prográmmaid bokte sáhtát oažžut lonohallanstipeandda ja stáhta Loatnakássa fállá maiddái ruhtadeami lonohallamii. Árktalaš guovlluide lea earenoamáš buorre vejolašvuohta oažžut oahpposaji lonohallamii.

• Sáhtát leat lonohallamis 1 vahkus gitta 12 mánnui juohke oahppoprográmmas, bachelordásis gitta doavttirgráda dassái.
• Dáppe sáhtát lohkat Ole Sámmola vásáhusaid birra lonohallamis Alaskas, USA:as.

Sámi allaskuvllas leat dát lonohallan prográmmat:

• North2North
• Erasmus
• Nordplus

Maid dagat go áiggut vuolgit? 

• Geahča lonohallanprográmmaid neahttasiiddus gosa sáhtát vuolgit, dahje gulahala internašunaliserenráđđeaddin oahppohálddahusas.
• Gulahala iežat oahpu koordináhtoriin. Heivego oahppu maid don leat gávdnan du ohppui? Čuovo mielde ohcanáigemeriid, omd. goas fertet ohcan ohppui gosa áiggut vuolgit.
• Oza ohppui. Lonohallanprográmmain leat maid ohcanáigemearit doarjaga ohcamii.
• Oza Loatnakássas doarjaga lonohallamii.
• Álgge plánet vuolgima, siđa veahki internašunaliserenráđđeaddis oahppohálddahusas ordnet doarjaga máksima du mátkái
• Vuolgge!
• Čále oanehis raportta go boađát fas ruoktot.

Loatna ja stipeanda

Sámi allaskuvlla studeanttain Norggabealde lea vuoigatvuohta oažžut oahppodoarjaga go vuolgá lonohallamii Stáhta loatnakássas. Gávdnojit maid eará stipeandaortnegat, nu go lonohallan prográmmain. Njuolggadusat ja ohcanskovit gávdnojit dáppe: www.lanekassen.no